Debian 10 Buster Report (Personal Blog)

Debian 10 (buster) ကို တနဂၤေႏြေန႔ မနက္အေစာပိုင္းမွာပဲ release လုပ္လိုက္ပါတယ္။ အခက္အခဲေတြၾကားက သည္လိုမ်ိဳး ျဖစ္လာေအာင္ အလုပ္  ႀကိဳးႀကိဳးစားစားလုပ္တဲ့ လူေတြအမ်ားၾကီး ရွိေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုမွာ ပါဝင္ေနရတာဟာ အင္မတန္မွ အံ့အားသင့္စရာပါ။ Stable release တစ္ခုကို ဖန္တီးေပးျပီး အေထာက္အပံ့ ေပးရတာဟာ အင္မတန္ ရွည္ၾကာျပီး ပ်င္းရိဖြယ္ အလုပ္တစ္ခုပါ၊ ဒါေပမယ့္ stable release တစ္ခုက ဘယ္လို အႀကီးစား သို႔မဟုတ္ ေရရွည္ deployment မ်ိဳးအတြက္မဆို မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ပါတယ္။ ယခု release ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္း အေသးေလးမွာ ပါ၀င္ခဲ့ရတာေတာင္ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ဂုဏ္ယူမိရ ပါတယ္ဗ်ာ။

Debian Live

ယခု release အတြက္ ကြၽန္ေတာ္ အဓိက အာရံုစိုက္ရတဲ့ အပိုင္းကေတာ့ Debian Live image ေတြကို အေျခအေနေကာင္းေအာင္ လုပ္ဖို႔ပါပဲ။ ျပီးျပည့္စံုတယ္ မဟုတ္ေသးေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ခရီးနည္းနည္း ေပါက္ခဲ့တယ္လို႔ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ ထင္တယ္။ Desktop Environment ေတြကို Live Image ေတြေပၚမွာ အသင့္သံုးၾကည့္ရတဲ့ အေတြ႕အၾကံဳက ပိုလို႔ေတာင္ ေကာင္းလာျပီး သာမာန္ laptop/desktop အသံုးျပဳသူေတြ Debian ကို သြင္းရတာ ပိုလို႔ လြယ္ကူေစဖို႔ Graphical Installer အသစ္တစ္ခုကိုလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ ထပ္ထည့္ထားပါေသးတယ္။ အဓိကရည္မွန္းထားတဲ့ release မွာ အရည္အေသြးပိုင္း အမ်ားၾကီး တိုးျမွင့္ဖို႔ ကြၽန္ေတာ္ ရည္ရြယ္ထားျပီး သည္အတြက္ စိတ္ကူးေတြလည္း အမ်ားၾကီး ရွိေနပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ သည္အေၾကာင္းေတြေတာ့ ေနာက္မွ ေျပာျပပါ့မယ္။

 

Buster နဲ႔ ပက္သက္ျပီး ကြၽန္ေတာ္လုပ္ခဲ့တဲ့ အျခားအရာမ်ား

Gamemode

Gamemode ဆိုတာက ဂိမ္းတစ္ခု စဖြင့္လိုက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ အေကာင္းဆံုးစြမ္းေဆာင္ရည္ရေအာင္ သင့္ကြန္ျပဴတာရဲ႕ setting ေတြကို ေျပာင္းလဲေပးတဲ့ library ႏွင့္ tool တစ္ခုပါ။ တခ်ိဳ႕ဂိမ္းေတြက ဖြင့္လိုက္တာနဲ႔ သူတို႔ဘာသာ အလိုအေလ်ာက္ Gamemode ကို လွမ္းေခၚမွာ ျဖစ္ေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ဂိမ္းေတြက်ေတာ့ သင္ကိုယ္တိုင္ ေခၚေပးမွ ရမွာျဖစ္ျပီး သူတို႔ရဲ႕ Github စာမ်က္ႏွာမွာ documentation သြားၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။

Innocent de Marchi Packages

ကြၽန္ေတာ္ အရင္က package တခ်ိဳ႕ကို သူ႔အတြက္ စပြန္ဆာ လုပ္ေပးခဲ့ဖူးျပီး Debian contributor တစ္ေယာက္လည္းျဖစ္ သခ်ၤာဆရာတစ္ေယာက္လည္း ျဖစ္တဲ့ Innocent de Marchi တစ္ေယာက္ ဆံုးပါးသြားျပီလို႔ သိရတဲ့အတြက္ အင္မတန္မွ ၀မ္းနည္းမိပါတယ္။ သူ႔ကို ကြၽန္ေတာ္ အျပင္မွာ လူခ်င္း မသိေပမယ့္ သူက သူ႔ community ကို တကယ္ခ်စ္တဲ့ လူတစ္ေယာက္ ျဖစ္တယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ သိထားပါတယ္။ သူ႕ package ေတြထဲကမွ ကြၽန္ေတာ္ စိတ္၀င္စားတဲ့ package အခ်ိဳ႕ကို ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းေပးေနပါတယ္။

  • calcoo – ဂဏန္းတြက္စက္မပါတဲ့ Desktop Environment ေတြမွာ အသံုး၀င္ေလာက္တဲ့ အေပါ့စား အေျခခံ ရုပ္ျပ ဂဏန္းတြက္စက္ app
  • connectagram – wikitionary ကေန စကားလံုးေတြ ယူသံုးတဲ့ စကားလံုးစီ ဂိမ္း
  • fracplanet – fractal planet generator
  • fractalnow – ျမန္ျပီး ပိုအဆင့္ျမင့္တဲ့ fractal generator
  • gnubik – 3D Rubik’s cube ဂိမ္း
  • tanglet – Boggle အေျခခံ စကားလံုးရွာ တစ္ေယာက္ ေဆာ့ ဂိမ္း
  • tetzle – jigsaw puzzle ဂိမ္း (ယေန႔အတြက္ Debian Package #၄၄)
  • xabacus – ေရွးေခတ္ေပသီးဂဏန္းတြက္စက္ simulation

Powerline Goodies

  • tmux-themepack-jimeh – tmux အတြက္ powerline theme pack
  • vim-airline – vim အတြက္ powerline status/tabline
  • zsh-theme-powerlevel9k – zsh အတြက္ powerline theme pack

vim-airline နဲ႔ powerlevel9k အေၾကာင္းနဲ႔ ပက္သက္ျပီး သူတို႔ကို package လုပ္ျပီးျပီးခ်င္းပဲ blog post တစ္ခု ေရးထားတာ ရွိပါတယ္။ New powerline goodies in Debian

Debian Desktop

Laura Arjona ကေတာ့ သည္အလုပ္မွာ အဓိက ပင္တိုင္ အမ်ားဆံုး လုပ္ခဲ့သူ ျဖစ္ေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ္လည္း Buster release အတြက္ artwork ေတြ ကူညီ စီစဥ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ Desktop အေျခခံ package နဲ႔ debian-installer မွာရွိတဲ့ artwork အခ်ိဳ႕ကို ကြၽန္ေတာ္ အသစ္ေျပာင္းထားပါတယ္။ artwork packages ေတြနဲ႔ အလုပ္လုပ္ရင္း သူတို႔နဲ႔ ပက္သက္တဲ့ bug ေတြ ေတြ႔လာရေပမယ့္ Buster မွာေတာ့ ဒါေတြ ေျဖရွင္းဖို႔ အခ်ိန္မရခဲ့ေသးပါဘူး။ အဓိက release မွာေတာ့ ေျဖရွင္းျပီး ျဖစ္ရမယ္လို႔ ပန္းတိုင္တည္ထားရမွာေပါ့။ Buster artwork ေတြမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ အသံုးျပဳထားတဲ့ quicksand လို႔ ေခၚတဲ့ font ကိုလဲ ကြၽန္ေတာ္ package လုပ္ထားပါတယ္။ (Debian package: fonts-quicksand) သည္လိုလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ စနစ္ထဲမွာရွိတဲ့ SVG version artwork ေတြကို font မွန္မွန္ကန္ကန္နဲ႔ ျပႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Bundlewrap

Bundlewrap ဆိုတာကေတာ့ Python နဲ႔ ေရးထားတဲ့ configuration စီမံခန္႔ခြဲမႈ စနစ္ တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ သင္ bcfg2 နဲ႔ Ansible ကို အကြၽမ္းတ၀င္ ရွိတယ္ဆိုရင္ေတာ့ Bundlewrap ရဲ႕ သေဘာတရားနဲ႔လဲ ရင္းႏွီးေနမွာပါ။ ဟို စနစ္ ၂ခု ေလာက္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ျပည့္ျပည့္စံုစံု မပါေပမယ့္ သံုးရလြယ္ သင္ရလြယ္တာနဲ႔တင္ ပိုအဆင့္ျမင့္တဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ မပါတာကို ကာမိတဲ့ အျပင္ ပိုေတာင္ ပိုေသးဗ်ား။ Package အခ်ိဳ႕ install လုပ္ျပီး template ေတြနဲ႔ အေျခအေနအလိုက္ config ဖိုင္ေတြကို စီမံခန္႔ခြဲခ်င္ရံု ကိစၥ အေတာ္အမ်ားမွာ ခ်က္ျခင္းကို အသံုးတည့္ အသံုး၀င္တာဗ်။ သင္ ထပ္အသံုးလိုမယ့္ တျခားလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကိုေတာ့ Python module ေလးေတြ ေရးျပီး တြဲသံုးရံုပဲ။

Catimg

catimg ဆိုတာက jpeg png ico နဲ႔ gif ဖိုင္ေတြကို ပံုစံေျပာင္းျပီး terminal output မွာ ရိုက္ထုတ္ေပးတဲ့ tool တစ္ခုပဲ။ သည္ဟာေလးက ယေန႔အတြက္ Debian Package #၂၆ လဲ ျဖစ္တယ္ဗ်။

Gnome Shell Extensions

  • gnome-shell-extension-dash-to-panel: dash-to-panel က ကြၽန္ေတာ့္အတြက္ မရွိမျဖစ္ shell extension တစ္ခုျဖစ္ျပီး Gnome 3 ကို Gnome 2.x နဲ႔ တူေအာင္ classic mode က လုပ္ေပးႏိုင္တာထက္ သူက ပိုလုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ အသံုး၀င္တာ မွန္သမွၽ အကုန္ပါတဲ့ panel ေကာင္းေကာင္းေလး တစ္ခု screen ထိပ္ဆံုးမွာ ရႏိုင္ဖို႔ကေတာ့ သူက အလြယ္ကူဆံုး နည္းပါပဲ။

  • gnome-shell-extension-hide-veth: LXC၊ Docker သို႔မဟုတ္ အျခား အလားတူ တစ္ခုခု သင္သံုးတယ္ဆိုရင္ Network Manager မွာ သင္ ျမင္ျမင္ေနရတဲ့ “veth” interfaces ေတြကို အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္မိမွာပါပဲ။ သည္ extension က အဲ့သည္ဟာေတြ အားလံုးကို GUI က ေဖ်ာက္ထားေပးပါလိမ့္မယ္။
  • gnome-shell-extension-no-annoyance: Gnome မွာ default အေနနဲ႔ configure လုပ္လို႔ရသင့္တဲ့ ဘယ္အရာကို မဆို no annoyance က ေျဖရွင္းေပးႏိုင္ပါတယ္။ အာရံုေထြျပားေစျပီး စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္စရာ “Window is ready” ဆိုတဲ့ notification ေတြ အားလံုးကို ရွင္းထုတ္ေပးပါတယ္။

  • Other
    * s-tui: stress အတြက္ text-based UI (TUI) တစ္ခု။ (ယေန႔အတြက္ Debian Package #၅၃)
    *  toot: “toot curses” ျဖင့္ TUI reader interface တစ္ခုနဲ႔ Mastodon microblogging ၀န္ေဆာင္မႈအတြက္ command-line interface တစ္ခု ဖန္တီးေပးတဲ့ text-based tool။ (ယေန႔အတြက္ Debian Package #၄၁)

Buster မွာ ကြၽန္ေတာ္ ထိန္းသိမ္းေပးေနတဲ့ Debian package အသစ္ေတြနဲ႔ ပက္သက္လို႔ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ပါပဲ။ Debian ပေရာဂ်က္ေခါင္းေဆာင္ေနရာ ၀င္ေရြးခံခဲ့တာလိုမ်ိဳး သည္အဆင့္မွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အရာေတြနဲ႔ ပက္သက္ျပီး ကြၽန္ေတာ္ ေျပာျပခ်င္တာေတြ အမ်ားၾကီး ရွိပါေသးတယ္။ ေနာက္ DebConf နဲ႔ ပက္သက္ျပီးေတာ့ေရာေပါ့၊ ဒါေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ့္မွာ ေျပာဖို႔ အခ်ိန္မေလာက္ေတာ့လို႔ပါ။ ေနာက္ ၁၂ နာရီေလာက္ ေနရင္ DebCamp/DebConf ကို သြားေတာ့မွာ ျဖစ္ျပီး ကြၽန္ေတာ္ Debian မိတ္ေဆြေတြ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ေတြ အမ်ားၾကီး အဲ့သည့္မွာ ေတြ႔ရဖို႔ ေမွၽာ္လင့္ေနပါတယ္ဗ်ာ။ 🙂

https://jonathancarter.org/2019/07/12/my-debian-10-buster-report/
ENG_MM translate by Nyi Nyi Nyan Lin